Gmina Nielisz, położenie i informacje ogólne

 

Gmina Nielisz położona jest na północno – zachodniej części Kotliny Zamojskiej (Padołu Zamojskiego), która to tworzy rozległe obniżenie odwadniane przez rzeki Por, Wieprz, Łabuńkę. Cechą charakterystyczną Padołu Zamojskiego jest występowanie największego w Polsce średniego usłonecznienia – około 50% dni słonecznych w roku oraz duże połacie lasów.

Panorama doliny Wieprza w zimie.. (883 KB)

Gmina położona jest malowniczo w pasie wyżyn otaczających kotlinę Wieprza, największej rzeki przepływającej przez te tereny.

W dolinie Wieprza znajduje się zbiornik wodny o powierzchni całkowitej 950 ha, pojemności 19,5 mln m3, długości linii brzegowej 30 km.

Gmina Nielisz leży w województwie lubelskim w północnej części powiatu zamojskiego. Sąsiaduje z gminą Sułów od południowego zachodu, od północnego zachodu z gminą Rudnik, Izbicą od północy, gminą Stary Zamość od strony wschodniej i Szczebrzeszynem od południa. Oddalona o 20 km od miasta Zamościa – siedziby powiatu, 80 km od miasta Lublina – siedziby województwa.

Powierzchnia Gminy Nielisz wynosi 11 316 ha tj. 113 km2. Pod względem powierzchni zajmuje 9 miejsce w powiecie zamojskim, stanowiąc 1.62% powierzchni województwa.

Gmina podzielona jest terytorialnie na 22 miejscowości, licząc 6436 mieszkańców. Największą miejscowością pod względem liczby ludności jest Nielisz, główny ośrodek gminy – siedziba władz gminnych.

Znaczącą, a zarazem największą liczbę w społeczeństwie stanowią ludzie w wieku produkcyjnym w liczbie 3369 mieszkańców, których wiek wynosi 40 – 50 lat. Ciekawostką jest to, iż wśród mieszkańców gminy żyje 40 osób, które ukończyły 90 lat.

Gmina przyciąga turystów pięknym położeniem. Naturalne źródełka wodne oraz zbiornik retencyjno – rekreacyjny o powierzchni 940 ha z elektrownią wodną 450 kV, to prawdziwy raj dla wędkarzy i spragnionym wypoczynku nad wodą rodzin. Teren wokół zbiornika wodnego jest w trakcie zagospodarowywania. Będzie to miejsce wypoczynku i rekreacji dla turystów z całej Polski.

Zwolennicy aktywnych form rekreacji znajdują tu coś dla siebie. Cykliści przemierzają drogi rowerem, zwolennicy pieszych wycieczek wędrują terenami atrakcyjnymi przyrodniczo poznając historię oraz zabytki naszej gminy.

Gmina Nielisz jest gminą typowo rolniczą, niektórzy z rolników prowadzą działalność agroturystyczną.

Na terenie gminy działają małe zakłady produkcyjne i usługowe dające zatrudnienie miejscowej ludności. Do najbardziej znanych należą: gorzelnia w Ruskich Piaskach, piekarnia w Nieliszu, Bank Spółdzielczy w Nieliszu z/s w Stawie Noakowskim.

W Gminie Nielisz zrzeszonych jest wiele organizacji kulturalnych, jak również służących społeczeństwu. Wiele satysfakcji przynoszą wspólne działania kobiet wiejskich działających w Kołach Gospodyń Wiejskich. Takich Kół na terenie gminy działa 12. Uczestniczą czynnie we wszystkich organizowanych imprezach kulturalnych w gminie, a także w powiecie, niekiedy prezentują się dalszej publiczności. Do takich należą ” Nawozianki ” z Nawoza, ” Zarudzianki ” z Zarudzia, ” Jagodzianki ” z Nielisza, ” Ujazdowianki ” z Ujazdowa.

Zespół Śpiewaczy ” Nawozianki” założony został w 1982 r. przez Panią Albinę Zając. Zespół uczestniczy w różnych spotkaniach i imprezach towarzyszących w gminie oraz prezentuje się na przeglądach i eliminacjach w naszym województwie między innymi w Tomaszowie Lubelskim, Zwierzyńcu i Aleksandrowie. Zespół jest laureatem nagród: III nagroda na Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym (1986 r.), III nagroda solistki Albiny Zając na festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym (1987 r.), II nagroda za wieniec dożynkowy podczas Wojewódzkich Dożynek w Krasnobrodzie (1993 r.), I nagroda w Przeglądzie Kapel i Śpiewaków Ludowych w Lublinie (2000 r.), I nagrodę za wieniec dożynkowy podczas Dożynek Powiatowych w Żdanowie (2001 r.), wyróżnienie w IX Ogólnopolskim Spotkaniu Grup Śpiewaczych „Ziemia i Pieśń” w Szprotawie (2001 r.).Obecnie kierownikiem zespołu jest Pani Anna Jędrys.

Zespół Śpiewaczy ” Jagodzianki ” śpiewa 28 lat. Wyłonił się z byłego Koła Gospodyń Wiejskich, któro powstało w1959 r. .Obecnie do zespołu śpiewaczego należy jedenaście pań. Kierownikiem zespołu jest Pani Marianna Pop. Zespół śpiewa pieśni ludowe, przyśpiewki weselne, pieśni obrzędowe, pieśni kościelne. Bierze czynny udział w uroczystościach gminnych, powiatowych. Panie wykonują piękne wieńce dożynkowe, stroiki okolicznościowe oraz potrafią wykonać efektowne robótki ręczne. Śpiewają chętnie, zdobywając nagrody i liczne wyróżnienia. Zespół prezentuje się na przeglądach i eliminacjach oraz uczestniczy w spotkaniach i imprezach towarzyszących w naszym regionie.

Zespół Śpiewaczy ” Zarudzianki ” powstał w roku 1982. Założycielką zespołu była Pani Eleonora Byk. Zespół liczył jedenaście osób. Dwukrotnie uczestniczył w Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym zdobywając nagrody w 1983 r.- III nagrodę i w1986 r. – II nagrodę. Zespół kultywuje i prezentuje stare pieśni regionu zamojskiego. W 1987 r. Zespół Śpiewaczy ” Zarudzianki ” został przyjęty do Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Zespół otrzymał I nagrodę podczas Ogólnopolskiego Przeglądu Dorobku Wsi ” Przytocznia ” w 1989 r., w roku 2001 został nagrodzony na IX Ogólnopolskim Spotkaniu Grup Śpiewaczych ” Ziemia i Pieśń” w Szprotawie.Obecnie przewodniczącą zespołu jest Pani Irena Budzyńska.

Zespół Śpiewaczy ” Ujazdowianki ” założony został w 1947 r. przez Panią Stefanię Gorzkowską, w owym czasie zespół liczył 100 osób. W latach 60 – tych przewodnictwo przejęła nauczycielka Pani Wróblewska. Zespół występuje podczas przeglądów zespołów śpiewaczych, bierze udział w imprezach dożynkowych, sobótkowych, kościelnych oraz świętach ludowych szerząc kulturę wsi polskiej. Najwi ększym zaszczytem dla zespołu było wyróżnienie na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym. Zespół otrzymał wiele dyplomów uznania za osiągnięcia w upowszechnianiu kultury i zaangażowanie w kultywowaniu obrzędów i tradycji ludowych, wyróżniony został: w II Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Śpiewaczych K.G.W. w Zamościu (1986 r.), w Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym (1988 r.), w eliminacjach regionalnych X Wojewódzkiego Przeglądu Twórczości Amatorskiej Wsi w Tomaszowie Lubelskim (1999 r.), w konkursie ” Wieniec dożynkowy ” podczas Powiatowych Dożynek w Nieliszu (2000 r. ), w konkursie ” Wieniec tradycyjny – wieniec współczesny ” podczas Powiatowych Dożynek w Żdanowie (2001 r.) oraz w eliminacjach regionalnych XXXV Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Tomaszowie Lubelskim (2001 r.). Obecnie zespołem kieruje Pani Kazimiera Puchacz.

Popularną na terenie gminy i powiatu jest Orkiestra Dęta. Siedmioosobowy skład kapeli bierze udział w życiu kulturalnym gminy uczestnicząc w organizowanych imprezach takich jak dożynki czy festyny.

Znaną postacią jest Pan Władysław Maluga rzeźbiarz z Ujazdowa, który wykorzystując korzenie drzew, tworzy różne motywy; postacie zwierząt i ludzi. Swoje prace wystawia na wystawach twórców ludowych, reprezentuje gminę na imprezah promocyjnych.

Gmina posiada Jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych, działających w trzynastu miejscowościach. Oprócz czynnej służby strażacy sprawdzają swoją sprawność na corocznych zawodach strażackich, a najlepsi reprezentują gminę na szczeblach powiatu i województwa.

Organizacją , która w przyszłości może stać się pobudzającą rozwój przedsiębiorczości w gminie oraz służyć pomocą w tworzeniu gospodarstw agroturystycznych, będzie Stowarzyszenie Agroturystyczne Gminy Nielisz. Organizacja ta działa od 1999 r. i zrzesza 35 osób chcących rozpocząć tego typu działalność. Motywację do tego czynią perspektywy rozwoju ruchu turystycznego przy zbiorniku wodnym oraz inne walory naszej gminy.

 

STOWARZYSZENIE KWATERODWACÓW GMINY NIELISZ

Stowarzyszenie Kwaterodwaców Gminy Nielisz powstało w 1999 roku, zrzesza 35 członków z terenu gminy , przewodniczącym stowarzyszenia jest Pan Grzegorz Bibułek mieszkaniec Nielisza.

Przy rozwijającym się ruchu turystycznym organizacja ta jest nieodzowna gdyż reprezentuje , chroni interesy członków, pomaga w nabywaniu wiedzy o zasadach prowadzenia działalności agroturystycznej , promuje już istniejące gospodarstwa agroturystyczne .